مىگوييم كه فلانى صورت خودش را با سيلى سرخ نگه مىدارد . بعضى از مردم ، آبرودار هستند و آبرودارى مىكنند ، يعنى ندارند ولى نمىخواهند مردم بفهمند كه ندارند . اين فىحدذاته [ بد نيست . ] مىخواهد رازش را كسى نفهمد . او در اينجا وظيفه‌اى ندارد كه رازش را مردم بفهمند كه اگر مخفى بكند خيانتى به مردم باشد . قرآن همچنين صفتى را تمجيد مىكند ، مىفرمايد : يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ اغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ « 1 » . مىگويد بعضى از فقرا فقيرند ولى اينقدر بزرگ‌منش‌اند و عفت نفس و بزرگوارى روح دارند كه وقتى ديگران آنها را مىبينند خيال مىكنند اينها غنى هستند ؛ يعنى آنچنان خودشان را نشان مىدهند كه احدى از فقر اينها آگاه نمىشود . اين عيب نيست . انسان در دل خودش غصه‌اى دارد . ( هركسى ممكن است در يك وقت يك شادى يا غصه‌اى داشته باشد . ) حال وقتى به ديگران مىرسد وظيفه‌اش چيست ؟ آيا بايد قيافهء خودش را عبوس كند ، ديگران را كسل كند كه هركسى به او رسيد بگويد آقا چه شده است ، مثل اينكه ناراحت هستيد ؟ يا نه ، غصه‌اش را براى خودش نگه مىدارد تبسمش را براى ديگران . حديث نبوى است ؛ پيغمبر اكرم فرمود : الْمُؤْمِنُ بِشْرُهُ ( يا بُشْرُهُ ) فى وَجْهِهِ وَ حُزْنُهُ فى قَلْبِه « 2 » . مؤمن اندوهش در دلش است و خوشحالىاش در چهره‌اش . اينجاست كه اين قدرت را بايد اعمال كرد و اعمال كردنش خوب و به نفع ديگران است . انسان فقير باشد ولى تا حد امكان عفت به خرج بدهد نگذارد ديگران بفهمند ، نگذارد كه آن فقر در وجناتش ظاهر بشود . در دل غصه داشته باشد ولى در چهرهء خودش بشاشت نشان بدهد ، ديگران را افسرده نكند « كافسرده دل افسرده كند انجمنى را » ، درست همين حالتى كه ما داريم . ما اگر كمى مقدس‌مآب شديم يكى از علائم مقدس‌مآبى ما عبوس كردن چهره است . ممكن است در دل خودمان هيچ خداترس نباشيم و غصهء عاقبت و آخرت و غصهء اعمال خودمان را نداشته باشيم كه آيا اعمال ما در آخرت چه سرنوشتى خواهد داشت و هيچ به فكرش نيستيم ولى از باب اينكه مىخواهيم خودمان را به درِ مقدسى بزنيم ، مصلحت را اين مىبينيم كه يك چهرهء عبوسى داشته باشيم ، هيچ وقت نخنديم و به روى كسى تبسم نداشته

--> ( 1 ) . بقره / 273 . ( 2 ) . كافى ، ج 2 / ص 226 .